Nội dung tình huống:
Từ năm 2024, Anh T bị nghiện ma túy. 02 năm qua, cuộc sống, sức khỏe của anh bị đi xuống trầm trọng.
Đầu năm 2026, được sự quan tâm, vận động của gia đình, anh T quyết tâm cai nghiện ma túy để làm lại cuộc đời. Song do hoàn cảnh khó khăn không có điều kiện điều trị cắt cơn tại gia đình, anh T muốn đăng ký tự nguyện cai nghiện ma túy tại cộng đồng. Xin hỏi anh T có thuộc đối tượng tự nguyện cai nghiện tại cộng đồng hay không? Hồ sơ đăng ký tự nguyện cai nghiện tại cộng đồng bao gồm những gì?
Giải quyết tình huống:
Tại Khoản 1, Điều 30, Luật Phòng, chống ma tuý năm 2021 quy định việc cai nghiện ma tuý tự nguyện tại cộng đồng như sau: “Cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng là việc người nghiện ma túy thực hiện cai nghiện tự nguyện tại gia đình, cộng đồng với sự hỗ trợ chuyên môn của tổ chức, cá nhân cung cấp dịch vụ cai nghiện ma túy, sự phối hợp, trợ giúp của gia đình, cộng đồng và chịu sự quản lý của Ủy ban nhân dân cấp xã”
Hiện nay, Quốc hội đã thông qua Luật Phòng, chống ma túy năm 2025, tuy nhiên Luật này có hiệu lực kể từ ngày 01/7/2026.
Do vậy, tính đến nay (5/2026) các quy định liên quan đến phòng, chống ma túy vẫn đc thực hiện theo Luật Phòng, chống ma túy số 73/2021/QH14 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Luật số 81/2025/QH15 hết hiệu lực kể từ ngày Luật này có hiệu lực thi hành (sau đây gọi là Luật Phòng, chống ma túy năm 2021)
Trong tình huống này anh T thuộc đối tượng tự nguyện cai nghiện ma túy theo khoản 1, Điều 30, Luật Phòng, chống ma túy năm 2021
Tại Điều 28 Nghị định số 116/2021/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng, chống ma túy, Luật Xử lý vi phạm hành chính về cai nghiện ma và quản lý sau cai nghiện ma túy thì trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày có kết quả xác định nghiện ma túy của cơ quan có thẩm quyền, người nghiện ma túy từ đủ 12 tuổi trở lên phải đăng ký cai nghiện ma túy tự nguyện hoặc đăng ký điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người đó cư trú. Trường hợp, người không có nơi cư trú ổn định thì đăng ký tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người đó có hành vi vi phạm pháp luật và thực hiện việc cai nghiện tại cơ sở cai nghiện ma túy công lập sau khi có quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
Như vậy khi có kết quả xác định nghiện ma túy thì người nghiện ma túy (từ đủ 12 tuổi trở lên) phải đăng ký cai nghiện tự nguyện và để được cai nghiện tự nguyện tại gia đình, cộng đồng thì phải đáp ứng điều kiện sau:
- Có nơi cư trú ổn định;
- Có làm đơn đăng ký cai nghiện tự nguyện;
- Có quyết định cai nghiện tự nguyện tại gia đình, cộng đồng của UBND xã
Và tại khoản 4 Điều 28 Nghị định số 116/2021/NĐ-CP quy định về hồ sơ đăng ký cai nghiện tự nguyện gồm:
- 01 bản đăng ký cai nghiện tự nguyện (theo Mẫu số 22 Phụ lục II Nghị định 116/2021/NĐ-CP);
- 01 bản sao Phiếu kết quả xác định tình trạng nghiện ma túy của cơ quan có thẩm quyền;
- 01 bản phôtô một trong các loại giấy tờ tùy thân: căn cước công dân hoặc chứng minh nhân dân, hộ chiếu, giấy khai sinh (đối với người từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi) của người nghiện ma túy
Như vậy, nếu trong trường hợp trên, anh T nếu đáp ứng các điều kiện nêu trên thì có thể đăng ký cai nghiện ma túy tại gia đình, cộng đồng theo quy định.