Ngày 12/12/2025, Chính phủ ban hành Nghị định 318/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Việc làm về đăng ký lao động và hệ thống thông tin thị trường lao động. Một số điểm nổi bật tại Nghị định mà doanh nghiệp và người lao động cần lưu ý như sau:
Đối tượng phải đăng ký lao động
Nghị định mở rộng phạm vi bao quát toàn diện thị trường lao động, theo đó, ba nhóm đối tượng phải thực hiện đăng ký lao động được xác định rõ, bao gồm:
- Nhóm thứ nhất gồm người lao động thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024.
- Nhóm thứ hai gồm người đang có việc làm nhưng không thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.
- Nhóm thứ ba gồm người thất nghiệp (là những người không có việc làm, đang tìm kiếm và sẵn sàng làm việc).
Cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang không thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định này.
Người lao động tự kê khai
Một điểm mới đáng chú ý của Nghị định số 381/2025/NĐ-CP là trách nhiệm kê khai được phân định rõ. Cụ thể:
- Người lao động có trách nhiệm tự kê khai và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính trung thực, chính xác của thông tin. Người sử dụng lao động phải thu thập, cung cấp và cập nhật đầy đủ thông tin người lao động khi tuyển dụng, thay đổi hoặc chấm dứt quan hệ lao động.
- Thông tin đăng ký lao động được chuẩn hóa và mở rộng, gồm năm nhóm chính: (1) thông tin cá nhân cơ bản; (2) thông tin về giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học, chứng chỉ kỹ năng nghề và các chứng chỉ khác; (3) thông tin về tình trạng việc làm và nhu cầu về việc làm; (4) thông tin về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp; (5) thông tin về đặc điểm, đặc thù (như người khuyết tật, hộ nghèo, cận nghèo, người có công, người hoàn thành nghĩa vụ quân sự, công an).
Trách nhiệm của người sử dụng lao động (Doanh nghiệp)
Theo quy định tại Nghị định, doanh nghiệp đóng vai trò là đầu mối quan trọng trong việc chuẩn hóa dữ liệu lao động:
- Trách nhiệm kê khai: doanh nghiệp phải thu thập, kê khai và cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác, kịp thời về người lao động tại ba thời điểm: khi tuyển dụng, khi có thay đổi thông tin và khi chấm dứt quan hệ lao động.
- Đảm bảo tính trung thực: người sử dụng lao động phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của các thông tin đã cung cấp.
- Thực hiện thủ tục liên thông: đối với nhân sự thuộc đối tượng đóng BHXH bắt buộc, doanh nghiệp sẽ thực hiện đăng ký, điều chỉnh thông tin lao động tích hợp cùng lúc với quá trình nộp hồ sơ BHXH, giúp giảm thiểu thao tác trùng lặp.
- Quyền lợi khai thác dữ liệu: doanh nghiệp được quyền khai thác các thông tin trong cơ sở dữ liệu về những người lao động thuộc quyền quản lý của mình để phục vụ công tác quản trị nhân sự.
Minh Hiền